Faahfaahinta Warka

Kooxo hubaysan ayaa weerar ku qaaday xarunta lagu xannaaneeyo agoonta ee Dahallukitab Group of Schools oo ku taal agagaarka magaalada Lokoja ee caasimadda gobolka Kogi, waxayna afduubeen ugu yaraan saddex iyo labaatan carruur ah, sida ay sheegeen maamulka gobolka Kogi. Afduubkan ayaa dhacay Axadii habeenkii, iyadoo ay wararka sheegayaan in xaruntu ay ahayd mid aan diiwaan gashan oo ku taal meel gooni ah oo ay ka maqan yihiin hay'adaha amniga iyo maamulka deegaanka. Afduubyada dadweynaha ayaa noqday hab caadi ah oo ay kooxaha hubaysan iyo burcaddu ku helaan lacag degdeg ah dalka Nigeria, gaar ahaan deegaannada miyiga ah ee aan laga helin wax joogitaan dowladeed ah. Wasiirka macluumaadka gobolka Kogi Kingsley Fanwo ayaa sheegay in ciidamada amnigu ay ka jawaabeen si degdeg ah oo isku dubaridan, taasoo keentay in la badbaadiyo shan iyo toban carruur ah, halka sideed carruur ah weli la waayey, iyadoo sidoo kale xaaska ninka leh xarunta agoonta lagu afduubay. Fanwo waxa uu intaas ku daray in ciidamada ay sii wadaan howlgallo xooggan si ay u soo celiyaan sideedii carruur ee hadhay, iyo in la soo qabto kuwa weerarka fuliyay. Nooc looma sheegin da'da carruurta la afduubay, laakiin iyada oo loo yaqaan arday, taasoo caadi ahaan loola jeedo carruurta ku jirta dugsiga hoose ama barbaarinta, oo da'doodu tahay ilaa 12 jir. Weliba ma jiro koox heysta mas'uuliyadda weerarka tan iyo hadda. Dalka Nigeria waxa uu la tacaalayaa qalalaase badan, oo ay ka mid yihiin rabshadaha kooxda Boko Haram, kooxaha burcadda ah, iska hor imaadka beeralayda iyo xoola dhaqatada, iyo gooni u goosadayaasha koonfur-bari. Kooxda Lakurawa oo xiriir la leh Daacish ayaa iyaduna ka dhaqan deegaannada waqooyi-galbeed ee xuduudda la leh Niger. Sannadihii u dambeeyay, gobolka dhexe ee waqooyi Nigeria oo uu Kogi ka mid yahay ayaa maray isdaba-joog ka dhacay weerarro hubaysan oo ku wajahan dugsiyada, iyadoo qaar ka mid ah weerarrada lagu eedeeyay kooxaha hubaysan. Bishii Noofambar ee la soo dhaafay, kooxo hubaysan ayaa afduubay boqollaal arday oo ka tirsan dugsi ku yaalla gobolka deriska ah ee Niger, iyadoo ilo amniga ah ay sheegeen in Boko Haram ay ka dambeeyso weerarka. Afduubyada noocan oo kale ah waxay caadi u yihiin dalka Nigeria, iyadoo inta badan budhcaddu ay dalban madax furasho, oo aan la bixin inta badan waqtiyada, sababtoo ah dowladdu way diiddaa in ay la gorgortanto. Laakiin carruurta la afduubay waxaa lagu hayaa duruufo aad u liita, waxaana inta badan lagu khasbaa shaqo adag ama la dilaa haddii madax furasho la waayo. Khubarada amniga ayaa sheegay in dowladda Nigeria ay u baahan tahay in ay xoojiso joogitaanka ciidamada deegaannada miyiga ah, isla markaana ay wax ka qabato sababaha keena afduubyada, sida saboolnimada iyo shaqo la'aanta. Warar dambe ayaa sheegaya in guddiga xuquuqda aadamuhu uu ku baaqay in si degdeg ah loo xalliyo xaaladda 8 carruur ee hadhay iyo in la yareeyo rabshadaha ka dhanka ah dugsiyada gobolka koonfurta. Sidoo kale, dowladda Nigeria waxay samaysay howlgal ay ku weydiisay gacan ka timaadda dalalka deriska ah si loo xakameeyo dhaqdhaqaaqa kooxaha hubaysan ee ka gudba xuduudaha. Garoomada xaaladda, mid ka mid ah ilaha booliiska Nigeria ayaa sheegay in laga shakisan yahay in kooxaha burcadda ah ee lagu magacaabo bandits ay ka dambeeyaan weerarradan, iyadoo ay jiraan qaar ka mid ah falafiyeyaasha cunaqabataynta lagu soo rogay qaar ka mid ah dhaqaale darayaasha siday uga caawinayaan afduubka. Si kastaba ha ahaatee, ilaa hadda lama hayo wax caddayn ah oo ku filan. Baarlamaanka Nigeria ayaa qorsheynaya in ay soo jeediyaan sharci cusub oo lagu adkeynayo ciqaabta afduubayaasha, isla markaana lagu abuurayo dhismayaasha lagu xannaaneeyo agoonta iyo dugsiyada deegaannada fog fog. Haddii laga guuleysto, tani waxay yareyn kartaa awoodda kooxahan, laakiin haddii kale, waxaa laga yaabaa in arrintu sii xumaato. DALNEWS