Faahfaahinta Warka
Maalinta shanta iyo tobnaad ee bisha May sanadka 2026 ayaa ah taariikhda ugu xasaasiga ah siyaasadda Soomaaliya, maadaama ay tahay dhamaadka muddo xileedka Madaxweynaha talada haya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud sida uu dhigayo dastuurkii hore ee 2012-kii kaas oo dhigayay afar sano. Balse dowladda federaalku waxay ku andacoonaysaa in dastuurka cusub ee la ansixiyay bishii Maarso 2026 uu muddo xileedka ka dhigay shan sano, taasoo mucaaradku uu ku tilmaamay mid sharci darro ah oo ka dhalatay laba geesood oo isku haya. Xubnaha mucaaradka oo ay ugu horreeyaan Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed, xisbiga Himilo Qaran, iyo maamulada Puntland iyo Jubaland, ayaa shirar isdaba joog ah ka qabtay magaalada Muqdisho iyagoo la tashanaya odayaasha dhaqanka iyo culimada diinta. Xildhibaan Yuusuf Gama'diid oo ka tirsan xisbiga Himilo Qaran ayaa sheegay in 16-ka May uu Madaxweyne Xasan Sheekh uu noqonayo madaxweynihii hore, isla markaana uu tahay inuu xilka ku wareejiyo qof cusub. Wuxuu ku eedeeyay madaxweynaha inuu dalka ku wado halis weyn isagoo ku baaqay "gacanta hala qabto" si looga hortago inuu sii haysto xukunka ka dib dhammaadka muddo xileedkiisa. Natiijo ahaan, haddii dowladda federaalku ay ku adkaysato in dastuurka cusub dhaqan galay, waxaa suurtagal ah in Xasan Sheekh uu sii haysto xilka, taasoo mucaaradku ku tilmaamay mid sharci darro ah. Tani waxay horseedi kartaa in mucaaradku uu qaado tallaabooyin adag sida banaanbaxyo dadweyne oo ba'ah, in ay ka baxaan shirarka qaranka, ama ay sameeyaan baarlamaan ku meel gaar ah oo ka shaqeeya magaalooyinka Garoowe ama Kismaayo. Sidoo kale, waxaa laga yaabaa in iska horimaadyo ciidan oo u dhexeeya ciidamada dowladda iyo kuwa Puntland iyo Jubaland ay ka dhashaan, taasoo keeni karta in Soomaaliya ay gasho qalalaase siyaasadeed oo aan laga soo kaban karin. Warbixinnada ugu dambeeyay ee soo baxay bisha Abriil 2026 ayaa sheegaya in Golaha Mustaqbalka uu soo bandhigay qorshe cusub oo loogu magac daray "Badbaadinta Qaranka" kaas oo ku saleysan in la qabto doorasho toos ah oo qof iyo cod ah muddo lix bilood gudaheed, iyadoo la dhisayo maamul kumeel gaar ah oo ay ka qayb qaataan dhammaan dhinacyada siyaasadda. Hay'adaha caalamiga ah sida Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika ayaa ku baaqay in la qabto wadahadal degdeg ah oo dhexmara dhammaan dhinacyada, iyagoo ka digay in khilaafka siyaasadeed uu horseedi karo colaad cusub oo dhibaato u keeni karta shacabka. Sidoo kale, maamulka Puntland ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu qaato tallaabo kasta oo lagama maarmaann ah si looga hortago mudo kordhin, halka Jubaland ay ku baaqday in la ixtiraamo dastuurkii hore. Dhanka kale, dowladda federaalka ayaa sheegtay in dastuurka cusub uu dhaqan galay, isla markaana madaxweynuhu uu xilkiisa sii hayn doono ilaa shantii sano ay dhammaato. Khilaafkan ayaa ka dhigaya mid aan la saadaalin karin waxa dhacaya marka la gaaro 15-ka May, waxaana la filayaa in maalmaha soo socoda la arkay dadaallo dheeri ah oo lagu doonayo in lagu heshiiyo, haddii kale Soomaaliya waxay u dhowaanaysaa in ay gasho firaaqo dastuuri ah oo aan horay loo arag. DALNEWS