Faahfaahinta Warka

Maamulka madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa shaqada ka eryay dhammaan 22 xubnood ee guddiga dejisa siyaasadda hay’adda cilmibaadhista qaranka ee ay dowladdu maalgeliso, sida ay sheegeen xubin hore oo ka tirsan guddiga iyo xildhibaanno. Go’aankani waxa uu khuseeyaa guddiga cilmiga qaranka kaas oo ah laan siyaasadeed iyo latalin u ah hay’adda cilmibaadhista qaranka, waxaanu calaamad u yahay tillaabadii ugu dambeysay ee maamulka Trump uu ku beddelayo qaab dhismeedka dowladda kadib markii la burburiyay hay’ado badan oo ay ka mid yihiin wasaaradda waxbarashada iyo hay’adda gargaarka caalamiga ah. Roger Beachy oo dib loogu magacaabay xilka labaad ee lixda sano ah guddiga cilmiga 2020 ayaa sheegay in aan sabab loo sheegin eryidda, isagoo yiri fariinta eryidda waxay ahayd mid kooban oo ku saabsan mahadnaq ballaaran. Beachy waxa uu sheegay inuu filayo in maamulku uu magacaabo guddi cusub, laakiin wuxuu ka walaacsan yahay nooca cilmi baadhista iyo waxbarashada ee hay’addu taageeri doonto mustaqbalka, isagoo tilmaamay in dabeecadda guddigu ay tahay mid muhiim u ah guusha socota ee hay’adda. Xildhibaannada dimuqraadiga ah ayaa dhaleeceeyay tallaabadan maamulka, iyagoo ku tilmaamay mid nacasnimo ah oo wax u dhimeysa cilmiga iyo hal-abuurka Maraykanka. Zoe Lofgren oo ah xubin sare oo ka tirsan guddiga cilmiga ee golaha wakiiladda ayaa sheegtay in madaxweynuhu uu buuxin doono guddiga dad daacad u ah oo aan iska hor iman doonin iyadoo uu hoggaanka cilmiga u gacan gelinayo cadaawayaasha. Aqalka cad iyo hay’adda cilmibaadhista kamay jawaabin codsiyada faallooyinka. Trump weli kama uusan hadlin eryidda, laakiin maamulkiisu horeyba u bartilmaameedsaday hay’adda cilmibaadhista si loo gooyo kharashaadka. Sannadkii hore, iyadoo la adeegsanayo safka kharash goynka ee uu hoggaaminayo bilyaneer Elon Musk, saraakiishu waxay baabi’iyeen ama joojiyeen in ka badan 1,600 deeq oo hay’adda cilmibaadhista ah oo qiimahoodu dhow yahay hal bilyan oo doolar. Hay’adda cilmibaadhista oo la aasaasay 1950 sidii hay’ad madaxbannaan, waxay 2025 ku kharash gashay in ka badan siddeed bilyan oo doolar cilmi baadhis iyo waxbarasho, taasoo ka dhigtay mid ka mid ah hay’adaha ugu deeqa badan adduunka. Beachy waxa uu yiri hadda way dhaartahay in la saadaaliyo sida eryiddani u saamayn doonto maalgelinta cilmiga mustaqbalka, isagoo xusay in taageerada hay’adda horey u ahayd mid ay wadaagaan labada xisbi, haddii ay taasi sii socoto, waxaa laga yaabaa in laga optimist ka noqdo mustaqbalka iyo heerka sare ee cilmiga Maraykanka. Khubarada siyaasadda ayaa sheegay in tallaabadani ay ku dari karto cadaadis dheeri ah oo ku aaddan doorka dowladda ee cilmibaadhista, iyadoo ay suurtagal tahay in hay’adaha kale ay raacaan tusaalahaas. Warar dambe ayaa sheegaya in guddiyada kale ee cilmiga ay hadda ka baqayaan in isbeddello la mid ah lagu sameeyo, iyadoo xubnaha dimuqraadiga ahi ay qorsheynayaan inay soo jeediyaan sharci hor istaagi doona eryida aan sabab lahayn. DALNEWS