Faahfaahinta Warka
Madaxweynaha Soomaaliya Mudane Dr. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta ka qaybgalay xaflad lagu qalin-jabinayey arday Soomaaliyeed oo dhammaystay jaamacadda caalamiga ah ee loo yaqaan Jaamacadda Nabadda ee Qaramada Midoobay oo fadhigeedu yahay dalka Kosta Riika. Xafladdan oo ah mid sanadle ah ayaa waxaa soo qabanqaabiyeysa jaamacadda u gaarka ah bixinta cilmiga nabadda iyo xalinta khilaafaadka. Intii lagu guda jiray munaasabadda, maamulka jaamacaddu waxay ku dhawaaqeen go’aan muhiim ah oo ah in Madaxweynaha lagu magac-daro xarunta ay jaamacaddu ku leedahay Soomaaliya. Talaabadan ayaa loo qaaday iyadoo lagu sharfayo sannadihii uu Madaxweyne Xasan Sheekh u soo shaqeeyay horumarinta nabadda iyo cadaaladda bulshada, gaar ahaan kaalintiisa hormuudka ka ah dib u heshiisiinta qaran. Madaxweynaha ayaa isagu kaligii jaamacaddan ka qaatay sanadkan shahaadada heerka sare ee cilmiga nabadda, maamul wanaagga iyo horumarinta. Markuu khudbad jeedinayay, waxa uu hambalyo u diray dhammaan aqoonyahannada Soomaaliyeed ee maanta kala qalin-jabiyay heerarka kala duwan ee culuumta, oo ay ku jiraan 18 arday oo dhammaystay shahaadada PhD-ga iyo 144 arday oo dhammaystay shahaadada Master-ka. Arrimahan ayaa ah guul weyn oo ka mid ah dadaallada ay dowladdu u galeyso kor u qaadista tacliinta dalka, iyadoo sanad walba ay korodho tirada ardayda Soomaaliyeed ee wax ka barta jaamacadaha caalamiga ah. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud waxa uu intaas ku daray in Soomaaliya ay u baahan tahay dhisidda tiirarka tacliinta sare ee ku saleysan hal-abuur, farsamo casri ah, iyo xirfado horseedaya nabad iyo dib u heshiisiin waarta. Waxa uu tilmaamay in boqol arday oo Soomaaliyeed la siinayo deeq waxbarasho oo heer PhD ah, taas oo ay fulin doonto Jaamacadda Nabadda (UPEACE) muddada saddexda sano ee soo socota. Deeqdani waxay si weyn uga qayb qaadanaysaa kor u qaadista xirfadaha waxbarasho ee heerka sare, iyadoo dowladdu arrintaas la kaashanayso jaamacadda iyo saaxiibbada kale ee taageera waxbarashada dalka. Natiijo ahaan, tallaabadan ayaa ka mid ah istaraatijiyadda qaranka ee dowladda Federaalka Soomaaliya, kaas oo ujeeddadiisu tahay in laga hortago faqriga iyo jahliga, lana gaaro horumar waara. Tacliintu waxay fure u tahay in Soomaaliya laga dhiso bulsho aqoon leh, oo awood u leh inay qabato shaqooyin muhiim ah oo ku aaddan dib u dhiska dalka, iyadoo la ciribtirayo fikradaha xagjirka ah iyo rabshadaha ka jira gobollada qaar. Madaxweynuhu waxa uu si gaar ah uga mahadceliyay dhamaan macalimiintii qaybta ka ahaatay waxbarashadiisa, gaar ahaan maamulka iyo ardayda Jaamacadda Nabadda ee Qaramada Midoobay oo uu ka qaatay takhasuska cilmiga nabadda, maamul wanaagga iyo horumarinta. Waxa kale oo uu soo dhaweeyay dadaalka ay jaamacaddu ku bixisay bixinta deeqdan cusub, isagoo ku dhiirrigeliyay aqoonyahannada Soomaaliyeed inay ka qaybqaataan qorshooyinka qaranka iyo kuwa caalamiga ah ee nabadda lagu xoojinayo. Waa arrin taariikhi ah in madaxweyne ku nool Soomaaliya lagu magac-daro xarun jaamacadeed oo ku taalla caalamka, taas oo muujinaysa in Soomaaliya ay sii kordheysay qadarka ay ku leedahay hay’adaha caalamiga ah. Xarunta lagu magac-daray Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud waxay qayb weyn ka noqon doontaa tababarka aqoonyahannada Soomaaliyeed ee mustaqbalka, iyadoo la filayo in laga dhiso xarumo waxbarasho oo heer sare ah oo ku yaalla magaalooyinka qaarkood, sida Muqdisho iyo Garoowe. Gunaanad ahaan, guulahan waxaa ka dhalanaya in dhallinyarada Soomaaliyeed ay hesho fursado waxbarasho oo bilaash ah oo heer caalami ah, iyadoo jaamacaddu ay sameyn doonto iskaashi dhow dowladda iyo ururada bulshada rayidka ah. Sidoo kale waxaa la filayaa in tirada ardayda Soomaaliyeed ee jaamacaddan ka qalin-jabisaa ay kororto labanlaab sannad kasta, taasoo keeni doonta in heerka tacliimeed ee dalka uu noqdo mid la jaanqaadaya kuwa dalalka horumaray. DALNEWS