Faahfaahinta Warka
Madaxweynaha Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa caawa kulan isugu yeeray odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed ee haatan u yimid magaalada Muqdisho si ay uga qayb qaataan caleema saarkii Ugaaska guud ee Beesha Murusade Ugaas Cabdirisaaq Ugaas Cabdullahi Ugaas Xaashi Ugaas Faracadde, iyadoo uu kulan kala yeesho odayaasha si uu uga wada hadlo xaaladda dalka iyo khilaafka ka taagan hannaanka doorashooyinka kaas oo dhowr bilood gudahood sii xoogaystay. Qorshaha ayaa yahay in odayaashu ay la wadaagaan madaxweynaha farriintooda ku aadan xaaladda cakiran, iyadoo mucaaradka dhawaan ay dalbadeen in la dhexdhexaadiyo iyaga iyo madaxweynaha si looga gudbo caga joogga siyaasadeed. Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa Sabtidii sheegay in siyaasiyiintu ay heshiin waayeen, sidaas darteedna ay dalbaysaan in odayaasha dhaqanku soo dhexgalaan si xal loogu helo ismaandhaafka doorashooyinka, isagoo yiri duubabka codbixintu ha bixin ilaa talada siyaasadeed meel la isla dhigo. Madaxweyne Xasan oo isna hadlay ayaa sheegay inuu soo dhaweynayo hadalkaas, wuxuuna ugu baaqay odayaasha dhaqanka inay doorkooda ka qaataan, khaldana gacanta ku qabtaan, kan saxanna garab istaagaan. Soomaaliya waxay haatan wajahaysaa marxalad xasaasi ah oo doorashooyinka keenay, iyadoo dowladda federaalka, mucaaradka, iyo qaar ka mid ah dowlad goboleedyada ay isku hayaan qodobo ay ka mid yihiin habka doorashada, kalsoonida la'aanta guddiga doorashada, iyo qaybinta kuraasta. Khilaafkaasi waxa uu sababay in bishii la soo dhaafay lagu qabto shirar dhexdhexaadin oo fashilmay, isla markaana ay qaarkood magaalooyinka ka dhaceen mudaaharaadyo ka dhan ah dib u dhigista doorashada. Odayaasha dhaqanka oo taariikh ahaan lagu yaqaano inay dhexdhexaadiyaan colaadaha beeleed iyo kuwa siyaasadeed, waxa la filayaa inay soo jeediyaan in la sameeyo gudi madaxbannaan oo ka kooban culimada iyo aqoonyahannada si loo kala qaado qodobbada isku khilaafsan. Sidoo kale, waxaa jira wacyigelin ka timid beesha caalamka, gaar ahaan Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika, oo ku baaqay in la xalliyo khilaafka si nabadeed oo doorashadu u qabsoonto waqtigeeda. Dhanka kale, warar dambe oo aan la xaqiijin ayaa sheegaya in madaxweynuhu uu soo jeediyay in la qabto shirweyne qaran oo ay ka qaybgalaan dhammaan qaybaha bulshada si looga wada hadlo mustaqbalka doorashooyinka, iyadoo mucaaradku ay shardi uga dhigeen in marka hore la xaliyo khaladaadkii hore. Natiijo ahaan, kulankan odayaasha waxaa laga yaabaa inuu ka soo baxo laba arrimood: mid waa in lagu heshiiyo dib u dhigista doorashada si loo sameeyo diyaariin dheeri ah, mid kalena waa in la sameeyo gudi qaran oo la soconaya habka doorashada si looga hortago musuqmaasuq. Hadii odayaashu u dhaqmaan si dhexdhexaad ah, waxay noqon karaan kuwa badbaadiya heshiis qaran, laakiin haddii ay u janjeedhaan dhinac, waxay sababi karaan in xaaladdu sii xumaato. Ilaa hadda, dowladda ayaa ku celisay inaanay jirin dib u dhac doorashada, halka mucaaradku ay ku andacoonayaan inaanay aqbali doonin natiijada haddii aan hagaajinta lagula soo bixin. Ugu dambeyn, farriinta madaxweynuhu u diray odayaasha waxay ahayd mid cad: qofkii khaldan gacanta ku qabta, kan saxanna garab istaaga, taasoo muujinaysa inuu rabo in odayaashu ay door ciyaaraan sidii lagu soo celin lahaa kalsoonida bulshada iyo midnimada qaranka. DALNEWS